Bracia Studniarscy – szamotulanie, którzy przysłużyli się nauce

Stefan Tadeusz Studniarski król lasu W 1835 roku urodził się w Wolsztynie Feliks Studniarski herbu Pobóg. O Feliksie Studniarskim znamienitym szamotulskim medyku wiemy bardzo mało. Podstawowe informacje pochodzą z bardzo krótkiej noty biograficznej zamieszczonej w IV tomie „Bibliografii polskiej” Karola Estreichera. Bibliografa Estreichera wydana został nakładem poznańskiej księgarni Żupańskiego w 1861 roku. W opracowaniach genealogicznych […]

Mańkowscy z Rudek koło Szamotuł i Turnowie z Objezierza

Henryka Sienkiewicza, Barbary z hr. Mańkowskich z Podola i Stanisława Turno z Objezierza perypetie miłosne Legenda rodu to wielopokoleniowe rozpowszechnianie przekonań, sądów, a nawet przypuszczeń, mających ścisły związek z rodową tradycją oraz z postaciami i zdarzeniami, wywierającymi istotne znaczenie na przebieg często wzbudzających sensację faktów. Długi, często zawiły wywód, tendencyjnie wspierany przesłankami zmyślonymi, dokonuje deformacji […]

Tajemnice szamotulskiego cmentarza: Emil Metzig syn Jana Metziga

Emil Metzig spoczywa na szamotulskim cmentarzu parafialnym. Urodził się w 1833 roku. Zmarł w lipcu 1918 roku. Jeszcze kilkanaście miesięcy temu jego nagrobek przeznaczony był do przekopania. Na szczęście dzięki interwencji mieszkańców zabytkowy nagrobek udało się ocalić. Emil Metzig był synem Johanna (Jana) Metziga urodzonego w 1804 roku w Skwierzynie i krewnej Fryderyka Chopina Emilii […]

Ruks Młyn i bracia Scharwenkowie

Za zgodą pana Henryka Wojtysiaka publikujemy fragment jego tekstu dotyczącego historii osady Ruks Młyn (9 kilometrów od Szamotuł). Co prawda osada leży obecnie w gminie Oborniki, ale zawsze mocno gospodarczo (młyn, olejarnia, stawy rybne) i intelektualnie (kompozytorzy bracia Scharwenkowie) związana była między innymi z Szamotułami. „Osada Ruks wraz z młynem powstała prawdopodobnie już przed 1580 […]

Witołd Turno – dzieje tragiczne powstańca styczniowego ze Słopanowa

/…/ Tradycja rodzinna Turnów traktuje Witołda jako jednego z najwybitniejszych i najzdolniejszych przedstawicieli ich rodu. Urodzony 21 maja 1835 r. w Objezierzu był najmłodszym z czworga dzieci Wincentego i Heleny z hrabiów Kwileckich Turnów, antenatów linii objezierskiej i właścicieli dziedzicznych dóbr chojeńskich, koło Wronek leżących. Wychowywany w poszanowaniu dla tradycji rodzinnych Turnów i Kwileckich czerpał wzorce postaw poglądów i działań. Pod przemożnym wpływem otaczającej go […]

Jakob Wronker Żyd z Szamotuł

Żydowska rodzina Wronkerów osiedliła się w Szamotułach w 1786 roku (APwP). Z perspektywy dostępnych dokumentów protoplastą rodu był Abraham Wronke (r). Państwo pruskie regulowało życie społeczności żydowskiej bardzo uważnie. W 1797 wychodzi edykt królewski Fryderyka Wilhelma II pod nazwą „Statut Generalny dla Żydów”. W statucie zawarto szereg praw, do których społeczność żydowska w Wielkopolsce powinna […]

Bracia Czerwińscy powstańcy wielkopolscy z Szamotuł – „poszukiwacze” hitlerowskich zbrodniarzy!

Ta historia zaczyna się w marcu 1940 roku. Najpierw przesłuchanie 11 marca 1940 roku. Potem aresztowanie wydobywcze 6 maja 1940 roku. Zwolnienie do domu i ostatecznie aresztowanie 15 maja 1940 roku. W wyniku donosu Hermanna R. (volksdeutscha) i Polaka Wincentego R. zostają aresztowani między innymi Edmund i Marian Czerwińscy synowie Franciszka Czerwińskiego i Emilii Czerwińskiej […]

Napoleon w Szamotułach i Differt w Obrzycku

„Będę tańczył na twoim grobie, to prawda, ale ci wystawię pomnik ze stosownym napisem….” Tę bardzo krótką frazę wypowiedział jeden z bohaterów słabej powieści Żeromskiego na podstawie, której powstał genialny film Andrzeja Wajdy. Przypomnę tylko, że powieść i film mają ten sam tytuł. Nad naszymi dziejami krąży to zdanie jak widmo. Powieść napisał śp. Stefan […]

Ciąg dalszy śledztwa w sprawie ołtarza polowego z Szamotuł

Pojawiły się nowe informacje związane z historią ołtarza polowego z Szamotuł. Na podstawie najnowszych badań pozwolę sobie zestawić kilka kolejnych faktów. Po pierwsze – prawdopodobnie w latach 1883 – 1914 – w poznańskiej księgarni Antoniego Cybulskiego – sprzedawano fotografię ołtarza polowego z Szamotuł (vide publikowana przez nas reklama). Niewykluczone zatem, że fotografia z szamotulskiego ołtarza […]

Ołtarz polowy Jana III Sobieskiego w Szamotułach – nowe fakty!

W 1927 roku warszawski bibliofil i teoretyk kolekcjonerstwa Edward Chwalewik wydał imponującą monografię zatytułowaną: „Zbiory polskie. Archiwa, biblioteki, gabinety, galerie, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w ojczyźnie i na obczyźnie w porządku alfabetycznym według miejscowości ułożone”. Ten zbiór – niestety –  wbrew Chwalewikowi wykorzystali faszyści wiele lat później. Pracę Chwalewika hitlerowcy potraktowali jak katalog/menu […]