Szamotulskie kuranty z fabryki Michała Mięsowicza

W 1924 roku – w styczniowym numerze „Gazety Szamotulskiej” – opublikowano „Apel dla wiernych” (pis. org.). Apel – autorstwa ks. Bolesława Kaźmierskiego – adresowany był do „/…/ wiernego w wierze w Maryję i Chrystusa ludu szamotulskiego pragnącego przyozdobić kościół kolegjacki w Szamotułach w zegar wieżowy i kuranty, które wygrywać mają hymn Maryjny autorstwa pana Feliksa Nowowiejskiego. /…/ W tym celu uprasza się wiernych o dobrowolne datki”. (pis. org.)

Inicjator budowy zegara wieżowego w Szamotułach ks. Bolesław Kaźmierski

Nie znajdujemy informacji o przebiegu zbiórki, ale rok później parafia ogłasza informację o tym, że wykonanie „/…/ zegara wieżowego i mechanizmu kurantów z dzwonkami” (pis. org.) powierzono Fabryce Zegarów Wieżowych Michała Mięsowicza z Krosna.

Michał Mięsowicz. Krosno, ok. 1935 roku

Prawdopodobnie już w 1925 roku Mięsowicz lub któryś z jego współpracowników przybywa do Szamotuł, aby dokonać pomiarów i lustracji miejsca, w którym mechanizm miał stanąć.

Michał Mięsowicz urodził się w 1864 roku w Korczynie koło Krosna. Ojciec Michała – a właściwie Jana Michała Mięsowicza – był korczyńskim zegarmistrzem. Po pięcioletnim terminowaniu w warsztacie ojca Michał Mięsowicz zostaje wyzwolony w 1883 roku. „Pan Franciszek Mięsowicz Majster Sztuki Zegarmistrzowskiej wyzwala Jana Michała Mięsowicza syna jako że ten odbył swój pięcioletni termin i wykształcił się sztuki zegarmistrzowskiej na co panowie bracia cechu Wielkiego się zgadzają i na wyzwolenie tegosz zezwalają. Ten że uczeń rodem z Korczyny religii rzym. Katolickiej stanu wolnego powiatu krośnieńskiego za zapis i wyzwoliny 4 złote uiścił” (MRzK).

Na czeladniczą „wędrówkę” wybiera się do pracowni zegarmistrzowskich Pragi i Wiednia. W 1893 roku zakłada w Krośnie firmę zegarmistrzowską, która od 1901 roku specjalizowała się w budowie mechanizmów i cyferblatów do zegarów wieżowych. “Pan Michał Mięsowicz rodem z Korczyny powiatu krośnieńskiego wstępuje do stowarzyszenia Cechu Wielkiego w Krośnie jako majster profesyj zegarmistrzowskiej na członka stowarzyszenia na co panowie bracia Cechu Wielkiego w Krośnie się zgadzają i własnoręcznie podpisują. Nalezytość cechową w kwocie l0 złr oraz 2 funty wosku uiścić się zobowiązuje zkłada a conto misteryj kwotę 5 złr dalsze w przeciągu jednego roku złożyć się obowiązuje” (MRzK).

Do naszych czasów ocalało tylko kilka zegarów wieżowych pochodzących z Pierwszej Krajowej Fabryki Zegarów Wieżowych Mięsowicza z Krosna. Wśród nich zegar z kurantami znajdujący się w szamotulskiej Bazylice Mniejszej (kolegiacie). Warto pamiętać, że szamotulski mechanizm zegara wieżowego wraz z kurantami został zniszczony i obrabowany z dzwonów przez hitlerowców w czasie II wojny światowej.

Michał Mięsowicz w Pierwszej Krajowej Fabryce Zegarów Wieżowych, ok. 1925 roku

Przypomnę tylko, że – obecnie – zegar i kuranty działają dzięki inicjatywie ks. kan. Andrzeja Grabańskiego. Wpływ na skuteczną restytucję mechanizmu zegara, mechanizmu pozytywki i cyferblatu miała też hojność mieszkańców miasta i urzędników samorządowych.

Cyferblat zegara wieżowego Mięsowicza na ścianie szamotulskiej Bazyliki Mniejszej. Archiwum Michała Kruszony

Warto pamiętać, że zegary Michała Mięsowicza znajdują się jeszcze w Krośnie (budynki Urzędu Miejskiego i sądu, wieża kościoła farnego), Brzozowie (wieża ratusza) i w Krakowie (Kamienica Pod Globusem).

Kamienica pod Globusem. Kraków. Archiwum Michała Kruszony
Mechanizm zegara Mięsowicza Dzwonnica Farna w Krośnie. Archiwum MRzK
Mechanizm zegara wieżowego i kurantów Mięsowicza w Szamotułach. Stan obecny. Archiwum Michała Kruszony

W 1929 roku Mięsowicz wydaje katalog zawierający informacje dotyczące produkcji zegarów wieżowych. Duża część katalogu poświęcona jest sztuce zegarmistrzowskiej. Wielokrotnie Mięsowicz zwraca uwagę na jakość wykonywanych przez firmę zegarów (materiały, nowinki techniczne, niezawodność, patenty etc.)

W ostatnim rozdziale katalogu znajdują się rekomendacje i świadectwa instytucji, które skorzystały z usług Pierwszej Krajowej Fabryki Zegarów Wieżowych w Krośnie. Wśród nich świadectwo skreślone ręką księdza Bolesław Kaźmierskiego z Szamotuł: „Niniejszym poświadczam, że Pan M. Mięsowicz, zegarmistrz w Krośnie, dostarczył w roku 1926 zegar wieżowy dla Kolegjaty Szamotulskiej wraz z tarczą według projektu WPKonserwatora Dr. Nikodema Pazderskiego w Poznaniu. Zegar jest dziełem pierwszorzędnym i będąc ozdobą Kolegjaty Szamotulskiej wskazuje czas zupełnie precyzyjnie bez jakichkolwiek uchybień. Nadto Pan Michał Mięsowicz wykonał dla kościoła Kolegjackiego kurant wybijający pieśń o Matce Boskiej Szamotulskiej. I to dzieło w całości wykonane w Polsce, zbudowane celowo i dokładnie. Stąd wyrazić mogę firmie M. Mięsowicz zupełne uznanie i polecić ja jako pewną pod każdym względem. Szamotuły, dnia 29.X.1927. Ksiądz Bolesław Kaźmierski mp. Radca Duchowny. LS.”

Archiwum: Muzeum Rzemiosła w Krośnie i Michał Kruszona

sz.psm.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *